Blog

  1. Home
  2. Blogs
  3. De Gemeenteraadsverkiezingen: de Omgevingswet en het Hekking-effect
Antea Wat Is Omgevingswet Wanneer Gemeenteraadsverkiezingen
De Gemeenteraadsverkiezingen: de Omgevingswet en het Hekking-effect
Door Robert Forkink op 22 februari 2018

In veel Nederlandse gemeenten staat de Omgevingswet stevig op de agenda’s. Zeker met het oog op de gemeenteraadsverkiezingen in maart. Veel gemeenten werken aan de overdrachtsdocumenten voor het nieuwe college.

Kent u Juinen nog? De legendarische gemeente van burgemeester Hans van der Vaart (Wim de Bie) en z’n ritselende rechterhand, wethouder Tjolk Hekking (Kees van Kooten). Of beter gezegd: de gemeente waar eigenlijk Hekking de scepter zwaait. Of het nu gaat om de Bibliobus op initiatief van én bestuurd door Hekking, het busvervoer uitgevoerd door Hekkings Busmaatschappij of het zwembad waar Hekking wegens bezuinigingen de watertemperatuur tot 11 graden Celsius verlaagde: Hekking heeft overal een hand in.

JUINEN EN DE OMGEVINGSWET

Of de gemeente Juinen bezig is met de Omgevingswet, is mij niet bekend. Ik ben in elk geval nog niet door Hekking en consorten benaderd. Maar ik weet zeker dat Tjolk Hekking de fysieke leefomgeving van Juinen maar wat graag aan z’n portefeuille zou toevoegen. Om vervolgens z’n geheel eigen draai aan het Ja mits, Nee tenzij-principe te geven.

GEMEENTERAADSVERKIEZINGEN

In veel Nederlandse gemeenten staat de Omgevingswet in elk geval stevig op de agenda’s. Zeker met het oog op de gemeenteraadsverkiezingen in maart. Veel gemeenten werken aan de overdrachtsdocumenten voor het nieuwe college; sommige partijen maken alvast een doorkijkje naar de samenstelling van de wethouderportefeuilles. En hoewel ik de inhoud van die documenten niet ken, hoor ik van veel gemeenten dat de Omgevingswet hierin nadrukkelijk wordt meegenomen…

DE WETHOUDER FYSIEKE LEEFOMGEVING?

Een positief geluid. Maar het brengt ook bestuurlijke dilemma’s met zich mee. De Omgevingswet staat voor een integrale kijk op de fysieke leefomgeving. Idealiter past hier een wethouder bij die alle aspecten van de leefomgeving bestrijkt. Die verschillende thema’s verbindt, die voorkomt dat infra, milieu of beheer hun eigen leven leiden. Als gemeente heb je dan in feite nog maar drie wethouders nodig: één voor financiën, één voor sociale zaken en één voor de fysieke leefomgeving.

ONDERKONING

Maar, met een wethouder Fysieke leefomgeving haal je wel een potentiële ‘onderkoning Hekking’ in huis. Niet democratisch. En ook politiek gezien ligt zo’n verdeling gevoelig. Veel coalities bestaan uit drie of meer partijen: je wilt je wethoudersposten evenredig en naar rato verdelen. Maar het opknippen van het thema Fysieke Leefomgeving is gezien de Omgevingswet niet ideaal. Wethouders van verschillende partijen moeten binnen het domein fysieke leefomgeving samenwerken, er moeten compromissen worden gesloten en dat gaat ten koste van de slagkracht. Bovendien dreigt het gevaar dat de integrale gedachte niet of onvoldoende van de grond komt met meerdere kapiteins aan het roer.

PUZZEL VOOR POLITIEK

Of er een tussenweg is? Die puzzel is aan de politiek. Voor de uitvoering van de Omgevingswet zou het evenwel goed zijn dat het gedachtengoed terug te zien is in de portefeuilleverdeling. Denk aan één wethouder die verantwoordelijk is voor de openbare ruimte, milieu, veiligheid en infrastructuur; die zorgt voor een integrale visie, een goede paraplu. Met naast hem een wethouder die het beheer en de uitvoering voor z’n rekening neemt. Een samenstelling waarmee in je elk geval de integrale gedachte hoog houdt…

Ik zal de komende maanden met belangstelling de coalitievorming in de gemeenten volgen. Uiteraard in het volle besef dat het schipperen is tussen wat democratisch, politiek en praktisch gezien mogelijk is. Want, zoals ze in Juinen zeggen: ‘je kunt een sigaar nu eenmaal niet aan beide uiteinden tegelijk roken.’